Szczegóły

Kategoria: Kościół

Super User

Odsłony: 2972

Kościoły w XV-XVIII wieku

W 2020 r. w parafii Kosienice mamy trzy świątynie: kościół parafialny pw. Matki Bożej Bolesnej, kościół pw. św. Trójcy “w lesie” oraz kościół filialny pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Ciemięrzowicach. Pierwszy kościół pod wezwaniem św. Trójcy powstał po erygowaniu parafii, tj. po 1399 r. Kolejna wzmianka o kościele pochodzi z 1432 r. W 1494 r. konsekrowano kościół pod tym samym wezwaniem. Pierwszy dokładny opis kościoła pochodzi dopiero z 1728 r. Wynika z niego, że kościół był bogato uposażony, gdyż znajdowały się tam m.in. pięknie zdobiona srebrna monstrancja z 1727 r., złocony platynowy kielich z 1726 r., srebrna niemieckiej roboty puszka z napisem Agnus Dei, obraz Matki Bożej ze złotymi koronami, obraz św. Antoniego, złocone lichtarze, 26 ornatów i 5 kap. Więcej informacji o tymże kościele znajdujemy w opisie wizytacji biskupa W. Sierakowskiego z 1744 r. (Archiwum Archidiecezjalne w Przemyśl, sygn. 166). Kościół był drewniany, na podwalinach dębowych, kryty dachem gontowym, także ściany obite były gontem, a na środku dachu znajdowała się kopuła z niewielką sygnaturką wskazującą na styl barokowy kościoła. Opis wnętrza kościoła podajemy w oryginalnym brzmieniu.

Wychodząc z Kościoła drzwi po lewej ręce dębowe na zawiasach żelaznych trzech z wrzeciądzem i skoblem do kłódki, kłódki nie masz, z drągiem z Kościoła zasuwające się. Drzwi drugie dębowe na zawiasach żelaznych trzech z zamkiem o jednym ryglu i kluczem, z wrzeciądzem o trzech ogniwach i skoblem do kłódki, kłódki nie masz. Za temi drzwiami babieniec niewielki z podłogą i powałą dobrą, drzwi w sobie mający troje jodłowych, dwoje pobocznych na zawiasach żelaznych dwóch, trzecie podwójne na zawiasach żelaznych czterech, z dwiema antabkami żelaznemi, te wszystkie drzwi bez skobli i wrzeciądzem. Ten Kościół wszystek drewniany w węgły budowany nad podwalinach dębowych dobrych z blamkami wokoło, dachem gontowym miejscami złym reparowanym pokryty. Nad blamkami ściany Kościelne wokoło gontami obite. Dach na Kościele gontowy dobry. W środku tego dachu kopuła in parte gontem in parte deskami obita czerwono malowana w niej sygnaturka niewielka. Na tym cmentarzu jest Dzwonica z wiązania dębowego dobrego, dachem gontowym pobita. Dzwonów w niej dwa większy i mały. Wszedszy do Kościoła Ołtarz wielki staroświeckiej formy drewniany snecerskiej roboty czarno malowany in parte [w części] pozłacany z obrazem in medio [w środku] [...] na płótnie malowanym na mensie murowanej niekonsekrowanej z gradusami [stopniami] drewnianemi trzema. Na tej mensie Cyborium drewniane snecerskiej roboty ciemno malowane in parte wyzłacane, w środku papierem wykliiane z drzwiczkami na Zawiaskach żelaznych z Zamkiem y kluczem dobrym. A […] tego ołtarza Baptisterium [chrzcielnica] drwaniane cum operculo simili, prętem żelaznym zasuwaiące się y […] zamykaiąca się, kłotka mała z kluczykiem dobra, z kociołkiem in medio miedzianym in parte złotym? Piscina [zbiornik na wodę chrzcielną] za wielkim ołtarzem niewielka w ziemi wybrana. Ambona przy zakrystyi drewniana stolarskiej roboty niebiesko malowana, in parte wysrebrzana z schodkami drewnianemi dobremi. Ex opposito [naprzeciwko] ambony Konfesyonał stolarskiej roboty drewniany dobry z drzwiczkami na zawiasach żelaznych. Pasya na tęczy drewniana snecerskiej roboty z osobami dwiema drewnianemi tejże roboty. A cornu Evangelii [od strony Ewangelii] Wielkiego ołtarza Ołtarz w wielkim chórze drewniany snecerskiej roboty czarno malowany in parte wyzłacany z obrazem in medio Najśw. Panny na mensie drewnianej z gradusem drewnianym. Ex opposito tego ołtarza ołtarz podobnej struktury z obrazem in medio Crucifixi Domini [ukrzyżowania Pańskiego] na płótnie malowanym na mesie drewnianej z gradusem drewnianym jednym.
Obrazów w całym kościele siedem. Okien niewielkich w ołów oprawnych pięć, niektóre potrzebuią reperacyi. Ławek drewnianych stolarskiej roboty biało malowanych dziewięć, dziesiąta osobliwa dębowa. Chór nad wielkiemi drzwiami w balasy robiony z podłoga drewnianą z tarcic, ten niewielki w nim Pozytew szkatulny czarno malowany, o głosach siedmiu miechach dwóch, do którego wchod po schodkach drewnianych dobrych. W tym Kościele całym podsiebitka z tarcic biało malowana w żyłki niebieskie z podlogą z tarcic, miejscom reperacyi potrzebująca. Grob w sobie mający zawalony.

Sacrarium [Zakrystia]

A cornu Evangelij [od strony Ewangelii] Wielkiego Ołtarza drzwi do Zakrystyi jodłowe stare dobra na zawiasach żelaznych z zamkiem dobrym iednym ryglu bez klucza, z antabą [sztabą] dobrą i wrzeciądzem do kłódki, kłódki nie mają. Ta niewielka drewniana z powałą y podłogą dobra, okien w sobie mająca w ołów oprawnych z kratami dwie w szkle reperacyi potrzebująca, pod temi oknami mensa duża jodłowa czerwono malowana, o szufladach dużych dwunastu wysuwających się z antabami [sztabami] żelaznemi dwiema, trzy z zamkami żelaznemi, swie z dobremi, trzecia bez klucza z zamkiem złym. Nad tą mensą szafa stolarskiej roboty biało malowana z drzwiczkami drewnianemi podwoynemi za zawiaskach żelaznych czterech z zameczkiem y kluczykiem dobrym. Pod tą szafką jest przegrod pięć, na których szufladek pięć o iednym kołku żelaznym do wyciągania. W tej Zakrysyi w kacie Konfesyonalik drewniany bialo malowany dobry, przy tym Konsefyonale Lawaterz drewniany dobry.

…

Przy kościele parafialnym znajduje się dzwonnica. Najcenniejszym dzwonem jest „Anatol” z obrazem Trójcy świętej o średnicy 70 cm (1932 r.), ufundowany na cześć bpa Anatola Nowaka. Dawniej dzwon ten znajdował się przy kościele “w lesie”, jednak w okresie II wojny światowej został zdjęty i zakopany przed Niemcami w przedsionku kościoła. Po wojnie dzwon odkopano i umieszczono na przykościelnej dzwonnicy. Poza tym na dzwonnicy znajdują się jeszcze trzy inne dzwony. Ufundowany przez wdzięcznych parafian i przy wsparciu Ignacego Dembowskiego duży dzwon o imieniu Ignacy został zarekwirowany w 1942 r. przez Niemców i przetopiony na armaty. Był to duży dzwon o ciężarze 150–180 kg, na którym wyryto napis Kosienice, odlany przez firmę Ludwika Felczyńskiego w 1932 r. Niemcy zarekwirowali także sygnaturkę o ciężarze 50–70 kg.¹

 ¹Golos J., Kasprzak-Miler A. Straty wojenne zabytkowe dzwony utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945, tom I, woj. krakowskie i rzeszowskie. Poznań 2000.

/ aby powiększyć zdjęcie kliknij na nie/

Widok na kościół parafialny, 2015 r.	Kościół pw. św. Trójcy “w lesie”; 2023r.	Kościół filialny pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Ciemięrzowicach; 2023r.

• Poprzedni artykuł